Tôi ghét những thứ có hình dạng giống con người nhưng lại không phải con người.
Ma-nơ-canh trong cửa hàng quần áo, búp bê sứ đặt trong tủ kính, hay những con hình nộm rơm ngoài ruộng – chúng luôn khiến tôi có cảm giác bị nhìn trộm, dù biết rõ chúng không có mắt thật.
Có lẽ vì hồi nhỏ tôi từng bị nhốt trong kho chứa ma-nơ-canh của một trung tâm thương mại cũ. Bóng tối, mùi nhựa, những gương mặt vô hồn đứng san sát quanh mình… ký ức đó chưa bao giờ phai.
Tên tôi là Đạt, hai mươi chín tuổi, làm thiết kế sân khấu cho một công ty tổ chức sự kiện. Công việc của tôi thường xuyên tiếp xúc với đạo cụ, tượng sáp, hình nộm. Tôi vẫn tự trấn an mình rằng người lớn thì không nên sợ những thứ vô tri.
Cho đến khi tôi gặp “nó”.
Công ty tôi nhận thiết kế sân khấu cho một lễ hội ở một thị trấn vùng núi cách thành phố gần bốn tiếng chạy xe. Chủ đề là “Mùa Gặt Xưa” – dựng lại khung cảnh đồng quê với rơm rạ, lúa vàng và những con hình nộm canh ruộng.
Chúng tôi đặt chân tới đó khi ánh chiều đã tắt dần. Thị trấn nhỏ, đường vắng, sương giăng mờ như khói.
Ông trưởng ban tổ chức – một người đàn ông ngoài năm mươi, mặt hốc hác – dẫn tôi ra khu đất trống nơi sẽ dựng sân khấu.
“Chúng tôi có sẵn một con hình nộm cũ,” ông ta nói. “Anh chỉ cần chỉnh sửa lại chút thôi.”
Ông chỉ về phía góc ruộng.
Một con hình nộm đứng đó.
Cao ngang người thật.
Mặc áo bà ba cũ, đội nón lá.
Nhưng thứ khiến tôi lạnh gáy… là khuôn mặt.
Không phải bao tải nhét rơm đơn giản.
Là một khuôn mặt được đắp bằng gì đó giống đất sét, tạo hình rất chi tiết.
Đôi mắt lõm sâu.
Miệng hơi hé.
Như đang thở.
Tôi cố cười.
“Khá… chân thật.”
Ông trưởng ban nhìn tôi chằm chằm.
“Đừng thay đổi mặt nó.”
“Tại sao?”
“Người dân ở đây quen rồi.”
Câu trả lời khiến tôi không thoải mái.
Tối đó, tôi ở lại nhà nghỉ duy nhất trong thị trấn. Căn phòng cũ kỹ, tường ẩm mốc.
Khoảng nửa đêm, tôi tỉnh giấc vì tiếng động.
“Xào xạc…”
Như tiếng rơm cọ vào nhau.
Tôi nghĩ do gió.
Nhưng khi kéo rèm cửa nhìn xuống khoảng sân phía sau nhà nghỉ, tôi thấy một bóng người đứng đó.
Đứng im.
Dưới ánh đèn vàng nhạt.
Mặc áo bà ba.
Đội nón lá.
Tôi nheo mắt.
Không thể nào.
Khu đất dựng sân khấu cách đây gần hai cây số.
Tôi chớp mắt.
Bóng người biến mất.
Tôi tự nhủ mình mệt quá nên hoa mắt.
Sáng hôm sau, tôi ra công trường sớm.
Con hình nộm vẫn đứng giữa ruộng.
Nhưng vị trí… khác.
Hôm qua nó quay mặt về phía đường.
Hôm nay, nó quay thẳng về phía khu nhà nghỉ.
Về phía tôi.
Tôi tiến lại gần.
Lớp “da” trên mặt nó nứt nhẹ ở khóe môi.
Như thể vừa cử động.
“Anh Đạt, tối qua anh có ra đây không?” – một cậu phụ việc hỏi.
“Không.”
“Lạ thật. Sáng nay em thấy nó đứng sát hàng rào hơn.”
Tôi nhìn xuống chân hình nộm.
Dấu chân in trên bùn.
Không phải dấu cọc cố định.
Mà là dấu chân người.
Tối thứ hai, tôi quyết định quay lại công trường lúc khuya.
Tôi muốn chứng minh với chính mình rằng tất cả chỉ là trùng hợp.
11 giờ 57 phút.
Tôi đứng cách hình nộm khoảng mười mét.
Gió thổi qua ruộng, làm rơm lay động.
12 giờ.
Không có gì xảy ra.
Tôi thở phào.
Rồi tôi nghe thấy một tiếng động khẽ.
“Rắc.”
Như khớp xương cử động.
Con hình nộm nghiêng đầu.
Rất chậm.
Đôi mắt lõm sâu hướng thẳng về phía tôi.
Tôi chết lặng.
Nó bước một bước.
Rơm rơi xuống đất.
Chân nó không phải cọc gỗ.
Là chân người.
Tôi lùi lại.
“Cái quái gì…”
Nó bước thêm bước nữa.
Mỗi bước đều phát ra tiếng răng rắc.
Miệng nó mở rộng hơn.
Tôi thấy bên trong… không phải rơm.
Là bóng tối đặc quánh.
Tôi quay đầu bỏ chạy.
Tôi nghe rành rọt tiếng chân ai đó lẽo đẽo phía sau lưng.
Nhanh dần.
Sát lại gần.
Tôi vấp ngã.
Khi ngẩng lên, nó đứng ngay trước mặt.
Cúi xuống.
Thì thầm bằng giọng khàn đặc:
“Đến lượt anh rồi.”
Tôi ngất đi.
Sáng hôm sau, tôi tỉnh dậy trong phòng nhà nghỉ.
Quần áo dính đầy bùn.
Tôi lao ra công trường.
Con hình nộm vẫn ở đó.
Bất động.
Nhưng… khuôn mặt nó khác.
Giống tôi.
Từng đường nét.
Sống mũi.
Khóe miệng.
Cả vết sẹo nhỏ trên cằm.
Tôi sờ mặt mình.
Vẫn nguyên.
Tôi bật cười điên dại.
“Không thể nào…”
Ông trưởng ban đứng phía sau tôi từ lúc nào.
“Anh thấy rồi à?”
“Cái gì vậy? Đây là trò đùa gì?”
Ông ta thở dài.
“Mỗi năm, làng chúng tôi phải thay một người.”
Tôi quay phắt lại.
“Thay cái gì?”
“Con hình nộm không phải để đuổi chim. Nó để giữ thứ dưới ruộng không trồi lên.”
Gió bỗng nổi mạnh.
Nền đất dưới chân khẽ run lên như có nhịp đập âm thầm bên dưới.
Ông ta nói tiếp:
“Nếu không có người đứng đó… nó sẽ chọn.”
Tôi lùi lại.
“Chọn ai?”
Ông nhìn thẳng vào tôi.
“Người nhìn nó quá lâu.”
Tôi bỏ chạy về nhà nghỉ, thu dọn đồ.
Tôi phải rời khỏi chỗ này ngay, không chần chừ thêm nữa.
Nhưng khi tôi mở cửa phòng—
Bên trong không còn là căn phòng cũ.
Là một cánh đồng.
Rộng mênh mông.
Sương mù dày đặc.
Giữa cánh đồng, hàng chục con hình nộm đứng im lìm.
Tất cả… đều có khuôn mặt người.
Tôi nhận ra vài gương mặt.
Là những người dân trong làng.
Cả cậu phụ việc hôm qua.
Họ đứng đó.
Bất động.
Mắt mở.
Tôi quay lại phía sau.
Cánh cửa biến mất.
Chỉ còn ruộng.
Và con hình nộm mang gương mặt tôi đang tiến lại gần.
Nó dừng trước mặt tôi.
Mỉm cười.
Rồi từ từ… da mặt nó bong ra.
Lộ ra khuôn mặt thật bên dưới.
Là tôi.
Nhưng mắt đen đặc như hố sâu.
“Anh đã nhìn tôi quá lâu.” – nó nói.
Toàn thân tôi bỗng đông cứng, không còn nghe theo ý muốn.
Tay chân nặng như đá.
Rơm mọc ra từ dưới da.
Xương tôi kêu răng rắc.
Tôi muốn hét.
Nhưng miệng không mở được.
Tôi bị kéo đứng thẳng.
Hai tay dang ngang.
Nón lá được đặt lên đầu tôi.
Tôi thấy nó – phiên bản khác của tôi – bước lùi lại.
Cơ thể tôi bất động.
Không thể chớp mắt.
Không thể thở.
Nhưng tôi vẫn ý thức.
Tôi nghe tiếng ông trưởng ban vọng đâu đó:
“Giữ yên nó nhé.”
Mặt đất dưới chân tôi rung lên lần nữa.
Từ dưới lớp bùn, một bàn tay thò lên.
Đen đúa.
Móng dài.
Rồi thêm một bàn tay nữa.
Chúng bò lên, nhưng khi chạm vào bóng tôi đổ trên ruộng… chúng dừng lại.
Lùi xuống.
Tôi hiểu.
Tôi đang giữ thứ đó ở lại.
Như những người trước tôi.
Xa xa, tôi thấy một chiếc xe tải dừng lại.
Một người lạ bước xuống.
Nhìn quanh.
Ánh mắt anh ta dừng ở tôi.
Anh ta nhìn tôi hơi lâu.
Rất lâu.
Tôi muốn nhắm mắt.
Nhưng tôi không thể.
Gió thổi qua ruộng.
Và tôi biết—
Sớm thôi.
Sẽ đến lượt anh ta.
